Η μελέτη βιωσιμότητας γνωστή και ως μελέτη σκοπιμότητας (feasibility study) εστιάζει στο να εξετάσει αν ένα επιχειρηματικό σχέδιο μπορεί να υλοποιηθεί αποτελεσματικά, αν είναι βιώσιμο και σκόπιμο, λαμβάνοντας υπόψη πόρους, κόστη, οφέλη. Πραγματοποιείται πριν την υλοποίηση ενός επενδυτικού σχεδίου για να εντοπίσει προβλήματα, ευκαιρίες, εφικτούς στόχους. Αξιολογεί την οικονομική και την τεχνική εφικτότητα, την οικονομική σκοπιμότητα και την κερδοφορία. Βοηθά στη λήψη αποφάσεων, μειώνοντας τον κίνδυνο, διασφαλίζοντας μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα.
Η μελέτη βιωσιμότητας καταρτίζεται για κάποιο ειδικό σκοπό
Αξιολόγηση κερδοφορίας: Ελέγχει αν το έργο θα αποδώσει επαρκείς αποδόσεις σε σχέση με τα προβλεπόμενα κόστη.
Μείωση κινδύνου: Παρέχει δεδομένα στους επενδυτές επιβεβαιώνοντας ότι η επένδυση έχει οικονομικό νόημα.
Στρατηγική καθοδήγηση: Λειτουργεί ως εργαλείο διοίκησης καθ' όλη τη διάρκεια του έργου έως την λειτουργία του.
Η μελέτη βιωσιμότητας είναι μια δομημένη διαδικασία που αποτελεί θεμελιώδες βήμα για κάθε σοβαρή επιχειρηματική πρωτοβουλία:
·Προκαταρκτική ανάλυση: Εντοπισμός αναγκών επιχείρησης, ορισμός στόχων, διερεύνηση οικονομικής εφικτότητας.
·Ανάλυση αγοράς/ περιβάλλοντος: Μελέτη ζήτησης, ανταγωνισμού, νομοθεσίας, τεχνολογίας, τάσεων (ευκαιρίες).
·Τεχνική αξιολόγηση: Εξέταση απαιτήσεων για αδειοδοτήσεις, μηχανολογικό εξοπλισμό, υποδομές (τεχνική εφικτότητα).
·Οικονομική ανάλυση: Υπολογισμός εσόδων, εξόδων, ταμειακών ροών, κόστους - οφέλους (μοντέλα IRR, ROI, NPV).
·Ανάλυση κινδύνων: Εντοπισμός πιθανών κινδύνων, απειλών, μελέτη σχεδίων διαχείρισης (σενάρια αβεβαιότητας).
·Χρηματοοικονομικό πλάνο: Προσδιορισμός πηγών χρηματοδότησης και αποπληρωμών (εκτίμηση βιωσιμότητας).
·Συμπερασματική αξιολόγηση: Συγκέντρωση ευρημάτων, βέλτιστου σεναρίου, σχεδίου δράσης (λήψη αποφάσεων).
Η μελέτη βιωσιμότητας (feasibility study) διαφέρει από ένα επιχειρηματικό σχέδιο (business plan) εστιάζοντας στην αρχική αξιολόγηση της εφικτότητας ενός έργου, ενώ το business plan αποτελεί έναν ολοκληρωμένο οδηγό για την στρατηγική και για την λειτουργία της επιχείρησης κατά την υλοποίηση του. Η κύρια διαφορά έγκειται στον σκοπό, το εύρος και το timing παραγωγής τους. Η μελέτη βιωσιμότητας λειτουργεί ως φίλτρο για να αποφευχθούν μη βιώσιμες ιδέες, εστιάζοντας σε τεχνική/ οικονομική ανάλυση χωρίς λεπτομέρειες υλοποίησης. Μόλις εγκριθεί η βιωσιμότητα ακολουθεί το business plan, που ενσωματώνει τα ευρήματά της και επεκτείνει σε λειτουργικά πλάνα marketing κλπ.